امام ابو حنيفه ذكرش گذشت . فقيهان اماميه در عصر امويان - طوريكه در فصول گذشته گفتيم - مردم خراسان طرفدار خلافت دودمان نبوت بودند ، و بو مسلم خراسانى درين راه مساعى فراوان كرده بود ، كه لشكريان و هواخواهان بو مسلم را همواره مورخان باسم شيعه ناميده‌اند ، و ايشان در مسئله خلافت و امامت در مقابل امويان طرفدارى آل عباس را كردند ، و بنابرين كسانى كه از آل على ( رض ) بعد از ان در مقابل آل عباس و خلفاى بغداد جنبش ميكردند ، بدليل اينكه مستقيما از خاندان نبوت‌اند و هم ازين رو مستحق حمايت‌اند به خراسان مىآمدند ، كه در فصول گذشته به وقايع ايشان در خراسان تفصيل داده شده است . در آغاز قرن سوم هجرى ، هنگاميكه مامون خليفه عباسى در خراسان بود او امام هشتم ابو الحسن على رضا بن موسى كاظم ( رض ) ( 148 / 203 ه ) را به خراسان خواست ، و چنانچه در آخر فصل سوم اين كتاب گفتيم ، در حدود 203 ه 818 م در طوس وفات يافت و همدرين شهر ( مشهد كنونى ) دفن گرديد . آمدن حضرت على رضا به خراسان ، موجب افزونى هواخواهان و شيعهء او درين سرزمين گرديد ، و فقه اماميه نيز ازو رونقى گرفت . چنانچه كتابى را در فقه به او نسبت دهند ، كه بنام فقه الرضا در تهران 1274 ه طبع شده ، و نيز اصول الدين ( نسخهء خطى بوهار هند ) و الرسالة الذهبيه در طب ( نسخهء خطى برلن و مشهد و غيره ) و صحيفة الرضا در حديث ( طبع لكهنو 1883 م ) به اين امام منسوبند . « 1 » و اگر صحت اين انتساب هم مورد تأمل باشد ، باز اينقدر واضح است كه امام على رضا رضى اللّه عنه در فقه و حديث اقوال و امالى داشته ، كه بعد ازو تدوين كرده باشند ، و اين حركت فكرى و تشريعى اماميه نيز در خراسان آغاز شده بود .

--> ( 1 ) - بروكلمان 3 / 336